Kunstmatige Intelligentie (AI) klinkt misschien futuristisch, maar we komen het tegenwoordig overal tegen. Van spraakassistenten zoals Siri tot zelfrijdende auto’s, AI is een technologie die ons dagelijks leven ingrijpend aan het veranderen is. In deze les verkennen we wat AI precies is, hoe het verschilt van traditionele software en waarom het zo’n belangrijk wetenschapsgebied is geworden.

Leerdoelen

Aan het einde van deze les kun je:

1. Definiëren wat AI is en de kernideeën begrijpen.
2. Basiskenmerken van AI herkennen die het onderscheiden van andere technologieën.
3. Enkele praktische voorbeelden van AI-toepassingen benoemen.

Hoofdstukken

1. Wat is AI?
2. Het verschil tussen AI, algoritmen en traditionele software

1. Wat is AI?

Artificial intelligence (AI), of in het Nederlands vertaald “Kunstmatige Intelligentie”, is de wetenschap die zich bezighoudt met het creëren van een kunstmatige vorm van intelligentie. AI, als onderdeel van het wetenschapsgebied informatica, gaat niet alleen om het begrijpen van computers, maar ook over het ontwikkelen van machines en programma’s die taken kunnen uitvoeren die normaal gesproken door mensen worden gedaan, of menselijke intelligentie vereisen.

AI probeert niet alleen menselijke taken na te bootsen, maar streeft er ook naar om deze soms zelfs beter uit te voeren dan mensen. Dit omvat een breed scala aan activiteiten, zoals spreken en begrijpen van taal, het herkennen van gezichten en objecten, het nemen van beslissingen en het leren van nieuwe vaardigheden.

AI bestaat uit algoritmes en modellen die gebruik maken van data om zichzelf te verbeteren. Dit gebeurt op een manier die lijkt op hoe mensen leren: door het herkennen van patronen en leren van ervaringen. In de kern is AI dus een combinatie van computerwetenschap, statistiek en neurobiologie, waarbij neurale netwerken (geïnspireerd door het menselijk brein) een belangrijke rol spelen.

Waarom AI? AI gaat verder dan automatisering. Automatisering volgt vaste, geprogrammeerde regels, maar AI is in staat om flexibel te reageren op nieuwe situaties door gebruik te maken van data en ervaringen. Dit maakt AI veelzijdiger en slimmer dan standaard software.

1.1 Definitie van Intelligentie:

Het is lastig om te definiëren wat ‘intelligentie’ eigenlijk is, en dat maakt het ook moeilijk om uit te leggen wat AI is. Wanneer een computer voor het eerst iets doet wat heel ingewikkeld lijkt, zoals het verslaan van een schaakkampioen, denken mensen vaak dat dit een geweldige prestatie van intelligentie is. Dit soort gebeurtenissen toont aan dat computers taken kunnen uitvoeren die we traditioneel associëren met menselijke intelligentie en creativiteit. Echter, zodra deze prestatie is bereikt, wennen mensen er snel aan. Het wordt een nieuwe norm, en het lijkt niet meer zo speciaal of indrukwekkend. Dit komt omdat ons begrip van wat AI kan en zou moeten kunnen doen, evolueert met elke nieuwe ontwikkeling. De uitdrukking ‘Kunstmatige intelligentie is wat we de computer nog niet kunnen laten doen’ benadrukt deze verschuiving in perceptie.

Als we het wat serieuzer bekijken, zeggen experts zoals Andreas Kaplan en Michael Haenlein dat AI systemen in staat stelt om informatie te begrijpen, ervan te leren en deze kennis te gebruiken om doelen te bereiken door zich slim aan te passen. De turingtest, bedacht door Alan Turing, zegt dat als een computer een mens kan laten denken dat hij met een mens praat, de computer als intelligent wordt beschouwd.

Sommigen denken dat AI uiteindelijk net als mensen zal zijn. Anderen zien het als een manier om menselijke kwaliteiten te verbeteren met computerkracht. AI haalt ook inspiratie uit de biologie, zoals neurale netwerken en genetische algoritmen, wat laat zien dat AI verband houdt met verschillende wetenschappelijke velden. AI is tegenwoordig niet alleen een onderzoeksonderwerp; het wordt steeds vaker praktisch gebruikt. Google gebruikt bijvoorbeeld AI om zoekopdrachten beter te begrijpen en in online marketing helpt AI marketeers hun werk te personaliseren en te verbeteren.

2. Het verschil tussen AI, algoritmen en traditionele software.

Traditionele software werkt op basis van vaste instructies: regels die door programmeurs van tevoren zijn geschreven. Denk aan een rekenmachine die altijd hetzelfde antwoord geeft op een som, zolang je dezelfde invoer gebruikt.

Algoritmen vormen de basis van zowel traditionele software als AI. Een algoritme is een set stappen die een probleem oplossen of een taak uitvoeren, vergelijkbaar met een recept. Bij traditionele software zijn deze stappen vastgelegd en veranderen ze niet.

Artificial Intelligence gaat nog een stap verder. In plaats van alleen vaste regels te volgen, gebruikt AI zelflerende algoritmen die kunnen leren van data en nieuwe patronen ontdekken. AI past zichzelf aan en wordt beter op basis van ervaring, zonder dat een programmeur alle regels vooraf hoeft te bepalen. Bijvoorbeeld:

• Traditionele software: “Als temperatuur > 30°C, dan zet airco aan.” (De regel is vooraf geprogrammeerd en verandert niet.)
• AI: Leert van eerdere data en omstandigheden, zodat het kan voorspellen wanneer de airco nodig is, zelfs als de temperatuur nog stijgt.

Samenvattend:

• Algoritmen: De basisregels of stappen die taken uitvoeren.
• Traditionele software: Gebruikt vaste algoritmen die niet veranderen.
• AI: Gebruikt zelflerende algoritmen om zich aan te passen en slimmer te worden.

AI is dus flexibeler en slimmer dan traditionele software omdat het zelfstandig kan leren en verbeteren op basis van nieuwe informatie.

Samenvatting

In de eerste les hebben we de basis van kunstmatige intelligentie (AI) verkend, inclusief de werking ervan en enkele belangrijke concepten die vaak in deze context voorkomen.

1. Wat is AI?: Kunstmatige intelligentie (AI) is een tak van de informatica die zich bezighoudt met het creëren van machines en programma’s die taken kunnen uitvoeren die normaal door mensen worden gedaan.
2. Waarom is AI Uniek?
   Door zichzelf te verbeteren met behulp van data, gaat AI verder dan traditionele software. Het biedt de mogelijkheid tot adaptiviteit en slim gedrag.
3. Basisbegrippen van AI: We hebben verschillende basisbegrippen van AI behandeld, zoals algoritmen, machine learning, en neural networks.